Gidsen in gezondheid: wat ons eerste volle huis me leerde

Afgelopen donderdag zaten er dertig mensen in The Salon bij Farmatuur om Dr. Anneleen Six te horen spreken over waarom we ziek worden. Het was ons eerste volle huis. Een uur lang bracht ze westerse en oosterse geneeskunde samen in een doordacht, intelligent gesprek. En ergens tussen haar uitleg en de vragen uit het publiek vielen een paar stukjes op hun plaats die al maanden door mijn hoofd zweefden.

Het komt neer op één idee: artsen kunnen in onze samenleving een ontzettend belangrijke rol spelen als gids in gezondheid.

Dat klinkt waarschijnlijk weinig verrassend. Misschien zelfs wat teleurstellend, als je iets radicaals verwachtte. Maar laat me uitleggen waarom ik het wél radicaal vind.

Leven in een toxische tijd

We leven in een tijd die je ongerust kan maken over je eigen lichaam. Hier in België is de PFAS-vervuiling niet meer te negeren. We horen over pesticiden die tot ver buiten de velden reizen waar ze gebruikt worden, tot zelfs in het regenwater. Een deel van ons drinkwater komt uit de Maas, een rivier waarvan de omwonenden al jaren strengere grenzen vragen voor wat erin geloosd mag worden.

Ik ben geen expert in waterzuivering, lozingsvergunningen of toxicologie. Rapporten en metingen bestaan. Wat ik moeilijk vind, is iemand die ik vertrouw en die me helpt begrijpen wat ze voor mij betekenen: waarop ze een antwoord geven, en wat ze openlaten.

Ik ben daarin niet alleen. Veel mensen die onze winkel binnenstappen, proberen te begrijpen in welke wereld ze leven en wat die met hen doet. Ze vertellen ons over klachten en diagnoses, en over hun zoektocht naar iemand die samen met hen naar het hele plaatje kijkt.

Een systeem met weinig tijd

Hun eerste aanspreekpunt is meestal de huisarts, die misschien dertig of veertig patiënten op één dag ziet. In die realiteit is er vaak nauwelijks tijd voor leefstijl, context of het grotere verhaal. Er is een probleem om aan te pakken, een voorschrift om te schrijven en het advies om terug te komen als het erger wordt. Heb je last van je maag en wil je het ook even over je schouder hebben, dan kan dat misschien een nieuwe afspraak vragen.

Ik schrijf dit niet als verwijt aan artsen. De meesten kozen hun beroep om mensen te helpen, en ze werken ontzettend hard binnen een systeem dat hen weinig tijd per persoon geeft. Maar het betekent wel dat veel mensen een consultatie verlaten met vragen die ze nooit konden stellen. Vragen over voeding, stress, hun omgeving of natuurlijke benaderingen.

En daar zit een ironie. Wanneer iemand iets zegt over het mogelijke effect van een plant, een extract of een kruid, volgt meteen het advies: overleg eerst met je arts. Dat is helemaal terecht. Maar het veronderstelt dat er ruimte is voor dat gesprek. Een gesprek waarin je een eerlijke vraag kan stellen en weet dat je serieus genomen wordt.

Ik besef dat dit een gevoelig onderwerp is, en ik heb getwijfeld om dit te publiceren. Veel van wat ik beschrijf, komt uit verhalen: wat mensen met ons delen, wat ik op de radio hoor of in documentaires zie. Het zijn geen medische dossiers of representatief onderzoek, en je mag terecht vragen stellen bij hun context. Dit is gewoon wat ik op dit moment zie. Misschien is het delen ervan ook een manier om te vragen of iemand me kan tonen wat ik over het hoofd zie.

De avond in The Salon

Wat me die avond het meest raakte, was het publiek. De vragen waren doordacht, concreet en duidelijk goed voorbereid. Je hoorde de ervaring erachter: jaren van zoeken, van lezen, van proberen het eigen lichaam te begrijpen.

Die avond vonden ze een arts die elk van die vragen ernstig nam.

Anneleen sprak over de systemen in ons lichaam, over de signalen van ziekte en over de inzichten van de Traditionele Chinese Geneeskunde, naast alles wat de westerse geneeskunde ons geleerd heeft. Ze sprak tot mensen als mensen. Ze durfde te zeggen wat ze niet weet. Ze sprak over geneeskunde alsof het het boeiendste onderwerp ter wereld was, en plots waren we allemaal ontdekkingsreizigers, die samen iets probeerden te begrijpen.

Zij was onze gids.

In mijn eigen woorden was de belofte die ik hoorde deze: ik blijf zoeken. Ik blijf leren. Ik help je je weg te vinden.

Ze kan de vervuiling niet uit de wereld halen. Ze kan de druk van het moderne leven niet wegnemen of iemands genen herschrijven. Maar ze kan iemand helpen om in die realiteit houvast te vinden, en dat is ontzettend veel waard.

Geen uitzondering, maar een richting

Terwijl we relaties opbouwen met artsen en therapeuten, ontmoeten we steeds meer mensen zoals zij. Mensen met een stevige academische achtergrond en een bijna onstuitbare nieuwsgierigheid naar genezing. Mensen die blijven studeren, voorbij de grenzen van hun oorspronkelijke opleiding, omdat de klassieke geneeskunde hen een sterke basis gaf, maar niet alle antwoorden voor de persoon die tegenover hen zit.

Ze kijken breder naar onze biologie: naar onze genen, onze omgeving, onze relaties, de eisen van ons werk. Hun aanpak wordt meer geïntegreerd, met meer ruimte voor preventie, leefstijl en de omstandigheden waarin we echt leven. Niet in plaats van de geneeskunde, maar erbinnen.

Dit heeft niets met leeftijd te maken, en ik zou het ook geen nieuwe generatie noemen. Het heeft alles te maken met roeping: de drang om het menselijk lichaam zo volledig mogelijk te begrijpen, binnen de rommelige werkelijkheid van een mensenleven. Soms zie ik hen als hedendaagse curanderos, met een roeping die ouder voelt dan eender welk diploma.

Wat ziekte ook kan zijn

Angst kan een wig drijven tussen mensen en hun eigen lichaam. Wanneer de angst luid wordt, blijft er weinig ruimte over voor een zorgzame relatie met het lichaam dat onze aandacht nodig heeft. We grijpen naar snelle oplossingen, of we leggen alle verantwoordelijkheid voor onze genezing bij iemand anders.

Toen Anneleen sprak, voelde ik iets anders: verbinding, gemeenschap, zelfs de mogelijkheid tot groei binnen de ervaring van ziek zijn. Even voelde ziek worden niet alleen als het einde van de wereld. Het werd ook een uitnodiging om onszelf dieper te begrijpen: onze biologie, onze natuur, en onze onlosmakelijke band met de ecosystemen waarin we geëvolueerd zijn.

Met een goede gids aan onze zijde worden we misschien moedig genoeg om actief deel te nemen aan onze eigen genezing. Moedig genoeg om bij ons lichaam stil te staan en echt te luisteren.

Ik weet nog dat ik daar zat en dacht: plots voelt de toekomst een beetje minder beangstigend.

Het tijdperk van herverbinding

Een paar dagen geleden hielp ik mijn jongste zoon met zijn huiswerk geschiedenis. We overliepen de tijdperken, van de prehistorie tot de moderne tijd.

Het deed me afvragen of mensen later op deze tijd zullen terugkijken als het rationele tijdperk: het tijdperk waarin we dachten dat we ons verstand waren, waarin alles benaderd kon worden als een technisch probleem en zelfs ons lichaam gewoon wat probleemoplossing nodig had.

Misschien is het een tijdperk dat we moeten doormaken om opnieuw te leren verbinden met onze biologie. En misschien, hoe ongemakkelijk het ook klinkt, is onze wereld toxisch genoeg geworden om ons te leren hoe we haar kunnen helen, en onszelf daarbij.

Daarvoor hebben we mensen nodig die jaren geneeskunde studeren zonder hun nieuwsgierigheid te verliezen, en die nooit stoppen met leren omdat ze hier zijn om te helen. Ze helpen ons ons lichaam in een bredere context te zien: de verbindingen in onszelf, en tussen ons en de levende wereld.

Bij gebrek aan een beter woord noem ik hen gidsen in gezondheid.

Annelies en ik hebben er tot nu toe een paar ontmoet, Anneleen is een van hen. We zijn vereerd dat we hen kennen en hen partners van Farmatuur mogen noemen. Weten dat deze mensen bestaan, geeft ons de energie om verder te gaan.

Noteer alvast: op donderdag 18 februari 2027 komt Dr. Anneleen Six terug naar The Salon met een nieuwe sessie over gezond eten, door de bril van zowel de westerse als de Chinese geneeskunde. Reserveer je plaats.

Heb je een vraag over je gezondheid? Spreek er altijd over met je arts of therapeut. En zoek je iemand die de tijd neemt om samen met jou naar het hele plaatje te kijken, vraag ons dan gerust naar de experts met wie we samenwerken.